In a country where people often go barefoot indoors - considering it a gesture of respect and a nod to hygiene - a village in southern India has taken the practice to a new level.
ในประเทศอินเดีย คนส่วนใหญ่มักถอดรองเท้าก่อนเข้าบ้าน และพยักหน้าเพื่อแสดงความเคารพ แต่หมู่บ้านแห่งหนึ่งทางตอนใต้ของประเทศอินเดียปฏิบัติเหนือขั้นขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง
As an Indian, I've always been comfortable with the notion of bare feet. Over the years, I've grown accustomed to slipping out of my shoes before stepping into my own home (to not bring germs indoors with me, When I visit friends and family
ในฐานะที่ผมเป็นคนอินเดีย ผมคุ้นเคยกับการเดินเท้าเปล่ามาบ้าง ผมเติบโตมากับความคุ้นชินที่ต้องถอดรองเท้าก่อนเข้าบ้านเสมอ (เพื่อไม่ให้เชื้อโรคเข้าไปในบ้าน) เมื่อผมไปเยี่ยมเพื่อนหรือครอบครัว ก็จะทำแบบนี้
And yet, despite this conditioning, even I was unprepared for Andaman.
แต่ถึงอย่างนั้นก็ตามเถอะ ผมแทบจะไม่ได้เตรียมตัวอะไรในการไปหมู่บ้านอันดามันเลย
The village of Andaman in Tamil Nadu, India, has banned shoes from being worn within its limits (Credit: Kamala Thiagarajan)
ณ หมู่บ้านแห่งหนึ่งจากเมืองอันดามัน ในรัฐทมิฬนาดู ประเทศอินเดีย ได้ห้ามการใส่รองเท้าเข้ามาในหมู่บ้าน (เครดิตโดย กมลา เทียกรจันทร์)
A village in the southern Indian state of Tamil Nadu, Anderman is 450km (and around a 7.5-hour drive) from Tamil Nadu's capital city of Chennai. Around 130 families live here, many of whom are agricultural laborers who work in the surrounding paddy fields.
หมู่บ้านอันดามัน ตั้งอยู่ทางตอนใต้แห่งหนึ่งของอินเดีย รัฐทมิฬนาดู อยู่ห่างจากเมืองเชนไนซึ่งเป็นเมืองหลวงรัฐเป็นระยะทาง 450 กิโลเมตร (หรือขับรถประมาณ 7.5 ชั่วโมง) มีผู้คนอาศัยอยู่ประมาณ 130 ครอบครัวที่นี่ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นแรงงานทำการเกษตร ที่รอบๆหมู่บ้านจะล้อมไปด้วยนาข้าว
I met 70-year-old Mukhan Arumugam just as he was offering his daily prayers under an enormous neem tree at the entrance to the village. Dressed in a white shirt and a checked lungi (sarong), his face was tilted to the sky. Even in late January, the midday sun was blindingly bright.
ผมได้พบกับชายอายุ 70 ปี ชื่อ มูข่าน อฤมุกัม ที่กำลังทำพิธีบูชาและสวดมนต์ใต้ต้นสะเดา ซึ่งอยู่บริเวณทางเข้าของหมู่บ้าน โดยเขาสวมชุดเสื้อเชิ้ตสีขาว และใส่ลังกิ (หรือโสร่ง) หน้าเขาแหงนมองท้องฟ้าขณะสวดมนต์ ถึงแม้จะเป็นช่วงกลางวันของเดือนมกราคม ช่วงที่แดดแรงจนแทบจะลืมตาไม่ขึ้นก็ตาม
It is under this tree, he said, adjacent to the sparkling waters of an underground reservoir and engulfed by lush green paddy fields and rock-strewn roads, that the story that defines his village begins, For this is the exact spot where villagers take off their sandals or shoes and carry them in their hands when they enter the village.
เทพท่านสิงสถิตอยู่ใต้ต้นไม้แหละ เขากล่าว ถัดจากต้นสะเดาไปเป็นแอ่งน้ำสะท้อนแสงตะวันส่องประกายระยิบระยับ รายล้อมไปด้วยทุ่งนา และมีถนนที่โรยด้วยก้อนหินเป็นทางยาวออกไป จากจุดนี้เป็นจุดเริ่มต้น ที่ทุกคนในหมู่บ้านจะต้องถอดรองเท้าและถือด้วยมือ เมื่อจะเดินทางเข้าสู่หมู่บ้าน
No-one in the village of Andaman, except the very elderly and the infirm, wears shoes, Arumugam told me. He was barefoot himself, even though he says he does intend to wear sandals soon, especially in the hot summer months ahead. As I walked through the village in my thick dark socks, I was astounded by the sight of children and teenagers rushing to school and couples strolling to work, all nonchalantly carrying their shoes in one hand, It was almost like they were another accessory, like a purse or a bag.
ทุกคนในหมู่บ้านอันดามัน (ยกเว้นคนชราและผู้ป่วย) ห้ามสวมรองเท้า อฤมุกัมบอกผม เขาเคยเดินไปไหนมาไหนเท้าเปล่าตลอด แต่เขาตั้งใจว่าจะใส่รองเท้าแตะในเร็วๆนี้แล้ว โดยเฉพาะช่วงฤดูร้อนที่จะถึงนี้ ขณะที่ผมเดินผ่านหมู่บ้านนี้ด้วยถุงเท้าหนาสีเข้ม แล้วผมก็ต้องประหลาดใจเมื่อมองไปเห็นเด็กวัยรุ่นไปโรงเรียน หรือคู่รักเดินทอดน่องไปทำงาน ทุกคนก็ถือรองเท้าไว้ในมือ ราวกับว่าเป็นเครื่องประดับชิ้นหนึ่ง อย่างกับกระเป๋าสะพายหรือเป้อย่างไงอย่างงั้น
People Entering Andaman usually remove their shoes at the neem tree that marks the entrance to the village (Credit: Kamala Thiagarajan)
คนที่เข้ามาในหมู่บ้านปกติจะต้องถอดรองเท้าออก วางไว้ใต้ต้นสะเดา ที่มีสัญลักษณ์ทางเข้าอยู่ที่หน้าหมู่บ้าน (เครดิต: กมลา เธียกรจันทร์)
I stopped 10-year-old Anbu Nithi who whizzed past me on his bicycle in his bare feet. Nithi studies in standard five in a town 5km away, and he grinned when I asked him if he'd ever flouted the barefoot rule of the village. "My mother told me that a powerful goddess" called Muthyalamma protects our village and so we don't wear slippers here out of respect for Her," He said. "If I wanted to, I could but that would be like insulting a friend that everyone adores."
เด็กวัยสิบขวบที่ชื่ออันบู นิธิ ได้ปั่นจักรยานผ่านผมไปด้วยเท้าเปล่า ผมให้เขาหยุดคุยกับผมก่อน นิธิเป็นเด็กนักเรียนโรงเรียนสามัญที่อยู่ห่างจากหมู่บ้านออกไป 5 กิโลเมตร เมือผมถามว่า เขาเคยแอบใส่รองเท้าเดินในหมู่บ้านนี้บ้างหรือเปล่า เขายิ้มพร้อมกับบอกว่า "แม่ผมบอกผมว่า มีเทพญาดาที่ทรงพลังชื่อว่า มุธิยาลัมมะ คอยปกปักษ์รักษาหมู่บ้านเราเอาไว้ ดังนั้นเราจะไม่ใส่รองเท้าที่นี่เพื่อเป็นการเคารพเทพ " เขายังบอกอีกว่า "ถ้าผมอยากจะใส่ก็ใส่ได้ แต่ว่าก็เหมือนกับเป็นการดูถูกเพื่อนๆคนอื่นๆครับ"
I quickly find that it's this spirit that sets Andaman apart. No-one enforces the practice. It isn't a stringent religious code, rather a time-worn tradition that is steeped in love and respect.
ผมกลับพบว่า จิตวิญญาณความเชื่อนี้เป็นส่วนหนึ่งของหมู่บ้านอันดามัน ไม่มีใครถูกบังคับให้ถอดรองเท้า และมันก็ไม่ใช่กฎทางศาสนาที่เข้มงวดแต่อย่างใด เป็นเพียงแค่วัฒนธรรมที่ล้าสมัยเพื่อแสดงความรักและความเคารพ
"We're the fourth generation of villagers to live this way," explained Karuppiah Pandey, a 53-year-old painter. He was carrying his shoes, but his wife, Pechiamma, 40, who works in the fields to harvest rice, says she doesn't bother with footwear at all expect when venturing outside the village. When someone visits the village wearing shoes, they try to explain the rule, she says. But if they don't comply, it's never enforced. "It's purely a personal choice that's embraced by all who live here," Pechiamma said. And though she's never imposed the rule on her four children either - who are now adults and working in nearby cities - they all follow the custom when they come to visit her.
"เราเป็นรุ่นที่สี่แล้วที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านนี้ตามวิถีแบบนี้" กรัปปิอาห์ ปานดี จิตรกรวัย 53 ปีอธิบาย ซึ่งเขาถอดรองเท้าเสมอ ส่วนว่าภรรยาเขา เพชรเอี่ยมมา วัย 40 ปี ซึ่งทำนาคอยเก็บเกี่ยวข้าวบอกว่า เธอไม่เคยสนใจเลยว่าใครจะใส่หรือไม่ใส่รองเท้า ถ้าหากมีใครที่อยู่นอกหมู่บ้านมาเยี่ยมชมหมู่บ้านเรา ก็แค่อธิบายกฎให้พวกเขาฟัง ส่วนเขาจะทำตาม หรือไม่ก็แล้วแต่พวกเขา ไม่บังคับ "เป็นทางเลือกส่วนบุคคลสำหรับทุกคนที่อาศัยอยู่ที่นี่" เพชรเอี่ยมากล่าว แล้วเธอเองก็ไม่เคยบังคับลูกๆทั้งสี่คนของเธอด้วย ซึ่งปัจจุบันโตเป็นผู้ใหญ่และทำงานเมืองใกล้ๆ แต่พวกเขาจะทำตามธรรมเนียมต่อเมื่อมาเยี่ยมเธอเท่านั้น
Around 130 families live in Andaman, many of whom work in the surrounding paddy fields (Credit: Kamala Thiagarajan)
ประมาณ 130 ครอบครัวอาศัยอยู่ในหมู่บ้านอันดามัน ผู้คนส่วนใหญ่ก็จะทำนา (เครดิต: กมลา เธียกรจันทร์)
But there was a time when fear propelled this practice.
"แต่มีอยู่ช่วงเวลาหนึ่งที่ความกลัวได้อุบัติขึ้นมา"
"Legend has it that a mysterious fever will strike you if you don't heed the rule," said Subramaniam Piramban, 43, a house painter who has lived in Andaman all his life. "We don't live in fear of this prophecy, but we've grown accustomed to treating our village like a sacred space - to me, it's like an extension of a temple," he said.
"ตามตำนานกล่าวว่า คุณจะป่วยเป็นไข้ไม่รู้ตัวถ้าหากคุณไม่ทำตามกฎ" สุพระมาเนียม ปิรำบัญ วัย 43 ปี กล่าว เขาเป็นช่างทาสีที่อยู่ในหมู่บ้านอันดามันมาตลอดชีวิตเขา "เราไม่ได้กลัวคำทำนายเหล่านี้หรอก แต่ว่าเราโตมากับวัฒนธรรมแบบนี้ เราก็ปฏิบัติเหมือนกับว่าหมู่บ้านนี้เป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ - สำหรับผมแล้ว หมู่บ้านนี้ก็เหมือนวิหารที่กว้างๆที่หนึ่ง" เขากล่าว
To find out how this the legend evolved, I was directed to the village's informal historian. Lakshmanan Veerabadra, 62, is a success story of staggering proportions for this little hamlet. Today, he runs a construction company in Dubai, after having travelled overseas as a daily wage labourer nearly four decades ago. He returns to the village often, sometimes to recruit personnel, but mostly to keep in touch with his roots. Seventy years ago, he said, villagers installed the first clay idol of Goddess Muthyalamma under the neem tree on the outskirts of the village. Just as the priest was adorning the goddess with jewellery and people were immersed in prayer, a young man is believed to have walked past the idol with his shoes on. It's not clear whether this man viewed the ceremony with any degree of scorn, but legend has it he slipped and fell mid-stride. That evening, he was struck with a mysterious fever, and it took him many months to recover.
เพื่อเป็นการค้นหาว่าตำนานนี้มีวิวัฒนาการมาได้อย่างไร ผมตรงดิ่งเพื่อไปสอบถามนักประวัติศาสตร์ในพื้นที่ ชื่อ ลักชมนันท์ วีระบัทรา อายุ 62 ปี คนที่สามารถเล่าเรื่องราวของหมู่บ้านนี้ได้เป็นอย่างดี ซึ่งเขาเป็นช่างก่อสร้างในบริษัทแห่งหนึ่งในดูไบ หลังจากที่เดินทางไปรอบโลกเพื่อรับจ้างเป็นแรงงานรายวัน ตลอดเกือบ 4 ทศวรรษที่ผ่านมา เขากลับมายังหมู่บ้านนี้บ่อยครั้ง บางครั้งก็มาเกณฑ์คนไปทำงาน แต่ส่วนใหญ่จะกลับมาเพื่อเยี่ยมญาติมากกว่า เขาเล่าว่า ประมาณ 70 ปีที่แล้ว มีชาวบ้านคนหนึ่งได้ปั้นเทพเจ้า มุธยาลัมมะ ใต้ต้นสะเดา ด้านนอกของหมู่บ้าน และถูกประดับประดาด้วยเพชรนิลจินดา และผู้คนส่วนใหญ่ก็มาสวดอ้อนวอน แต่กลับมีชายคนหนึ่งที่ถูกเชื่อว่า เขาได้เดินผ่านรูปปั้นพระเจ้าไปโดยใส่รองเท้า ซึ่งไม่แน่ชัดว่าเขาตั้งใจจะดูถูกหรือเปล่า แต่ตำนวนเล่าว่า หลังจากที่เขาเดินผ่านไป เขาลื่นล้ม และช่วงเวลาเย็นของวันนั้นเอง เขามีอาการป่วยด้วยไข้ประหลาด และใช้เวลารักษาตัวหลายเดือนกว่าจะหาย
"Ever since then, the people in the village don't wear any kind of footwear," Veerabadra said. "It evolved into a way of life."
"ตั้งแต่นั้นมา ไม่มีใครสวมใส่รองเท้าเดินในหมู่บ้านเลย" วีระบัดรากล่าว "มันกลายเป็นวิถีชีวิตของชุมชนไปแล้ว"
Every five to eight years, during March or April, the village hosts a festival during which a clay idol of Muthyalamma is installed under the neem tree. For three days, the goddess stays to bless the village, before the idol is smashed to pieces and returned to the elements. During the festival, the village is filled with prayer, feasting, pageantry, dance and drama. But because of the huge costs involved, it isn't an annual affair. The last festival was in 2011, and the next event is uncertain, depending as it does on donations from local patrons.
ทุกๆห้าถึงเจ็ดปี ระหว่างเดือนมีนาคมหรือเดือนเมษายน ผู้นำหมู่บ้านจะจัดเทศกาลเฉลิมฉลอง โดยมีหุ่นดินเหนียวปั้นเป็นเทพ มุธิยาลัมมะ โดยจะถูกติดตั้งไว้ใต้ต้นสะเดาเป็นเวลาสามวัน เทพเจ้าจะมาสิงสถิตและอวยพรให้แก่หมู่บ้าน แต่ก่อนที่รูปปั้นจะโดนทุบเป็นเสี่ยงๆและกลับคืนสู่ดินไป ระหว่างเทศกาลในหมู่บ้านจะรายล้อมไปด้วยผู้คนที่สวด มีงานกินเลี้ยง ขบวนแห่ ร้องรำทำเพลงและการแสดงละคร แต่ว่าการจัดงานแบบนี้ต้องใช้เงินมาก ดังนั้นจึงไม่สามารถจัดได้ตลอดทุกปี โดยเทศกาลจัดครั้งสุดท้ายเมื่อปี ค.ศ.2011 และครั้งถัดไปจะจัดเมื่อใดยังไม่แน่ใจ ต้องขึ้นอยู่กับการบริจาคจากผู้อุปถัมป์ในหมู่บ้าน
The practice of not wearing shoes in Andaman isn't a stringent religious code, rather a time-worn tradition that is steeped in love and respect (Credit: Kamala Thiagarajan)
การสวมใส่รองเท้าในหมู่บ้านอันดามันไม่ใช่กฎทางศาสนาที่เข้มงวดอะไร นอกจากเป็นวัฒนธรรมที่ล้าสมัย ที่เพื่อแสดงความรักและความเคารพ (เครดิต: กมลา เธียกรจันทร์)
Many outsiders tend to dismiss the legend at the heart of this village as a kind of odd superstition, says Ramesh Sevagan, 40, a driver. At the very least, he says, the legend has helped carve a strong sense of identity and community. "It has brought us together, made everyone in the village feel like a family," Sevagan said. This sense of kinship has bred other local customs, too. When someone in the village dies, for instance, regardless of whether the deceased is rich or poor, villagers gift a modest sum - Rs 20 each - to the bereaved family. "Apart from wanting to help our neighbours, to be there for them in good times and in bad, it has made us feel that we're all equals here," Sevagan said.
คนต่างถิ่นอยากจะให้ยกเลิกตำนานหรือประเพณีในหมู่บ้านแห่งนี้ โดยกล่าวว่าเป็นแค่ไสยศาสตร์แปลกๆเท่านั้น ราเมช เสวกานต์ วัย 40 ปี คนขับรถกล่าว แต่อย่างน้อยที่สุด ตำนานนี้ก็ช่วยทำให้ชุมชนมีเอกลักษณ์และเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน "ทำให้คนในหมู่บ้านมีความรู้สึกเหมือนกับเป็นครอบครัวเดียวกัน" เสวกานต์บอกอีกด้วยว่า สำนึกแห่งความเกี่ยวดองเครือญาตินี้ นำไปสู่ประเพณีอื่นๆด้วยเช่นกัน เช่นว่า เมื่อใครก็ตามในหมู่บ้านเสียชีวิตลง ไม่ว่าจะรวยหรือจน ผู้คนก็จะนำเงินมาบริจาคให้เป็นเงินประมาณ 20 รูปี มีการช่วยเหลือกันระหว่างเพื่อนบ้าน และไม่ว่ามีช่วงเวลาที่ดีหรือไม่ดี มันทำให้เรารู้สึกว่าที่นี่ทำให้ทุกคนเท่าเทียมกัน เสวกานต์กล่าว
I wonder if time, travel and global exposure can dent this feeling. I asked Dubai-based Veerabadra whether he still feels as strongly about the shoe ban now as he did as young boy. He says he does. Even today, he goes barefoot in the village and the years away haven't dampened his enthusiasm for following the legend that lies at the heart of Andaman.
ผมสงสัยว่า เวลาที่ผ่านไป และการเดินทางรอบโลกสามารถลดความรู้สึกนี้ได้หรือเปล่า ผมถามวีระบัทรา คนที่ทำงานที่ดูไบ เขาตอบผมว่า เขายังคงรู้สึกว่าหมู่บ้านนี้จะต้องห้ามใส่รองเท้าตลอดเวลา เหมือนกับสมัยตอนเด็กๆที่เขาทำเลย ถึงแม้ว่าวันนี้เขาจะเดินไปไหนมาไหนในหมู่บ้านด้วยเท้าเปล่า แต่หลายปีผ่านไปไม่ได้ทำให้ความพยายามที่จะทำตามตำนานของเขาลดลงเลย และเขาก็เชื่อว่าตำนานนี้ฝังอยู่ในใจกลางหมู่บ้านอันดามันด้วย
"Regardless of who are or where we live, all of us wake up every morning believing that we will be well, " he said. "There are no guarantees, but we still go about our day. We make plans for the future; we dream, we think ahead.
"ไม่ว่าเราจะเป็นใครหรือไม่ว่าเราจะอยู่ที่ใดก็ตาม เราทุกคนก็ตื่นขึ้นมาทุกเช้า และเชื่ออะไรก็ตามที่ดีต่อเรา" เขากล่าว "ไม่มีการรับประกันใดๆ ชีวิตคนเราก็ยังต้องดำเนินต่อไป วางแผนเพื่ออนาคต และความฝัน และคิดเพื่อวันข้างหน้า "
"Life everywhere resolves around such simple faith; it's just another version of this that you see in our village."
"ชีวิตทุกชีวิตที่มีการแก้ปัญหาจากความศรัทธาด้วยวิธีง่ายๆ และนี่ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่เห็นได้ในหมู่บ้านของพวกเรา"
แปลโดย กาปูด
แรงบันดาลใจโดย กาโบะ
แหล่งที่มาอ้างอิง http://www.bbc.com/travel/story/20190307-the-tiny-indian-village-that-banned-shoes
